baterie - słowniczek terminologii
akumulator
Urządzenie elektrochemiczne zdolne do zamiany energii elektrycznej w energię
chemiczną (ładowanie), oraz - przez odwrócenie procesu - do uwolnienia energii
elektrycznej zgromadzonej w postaci energii chemicznej (rozładowanie). Składa
się z jednego lub więcej (bateria) ogniw elektrochemicznych.
Amper [A]
Jednostka miary natężenia prądu elektrycznego.
Amperogodziny [Ah]
Iloczyn natężenia prądu (mierzonego w amperach) przez długość czasu (w godzinach)
przez jaki bateria jest w stanie dostarczać prądu o tym natężeniu. W amperogodzinach
podaje się zazwyczaj pojemność baterii/akumulatorów - zgodnie z definicją,
bateria o pojemności 1Ah jest w stanie dostarczać prądu o natężeniu 1A przez
godzinę, prądu o natężeniu 0,5A przez dwie godziny, itd.
anoda
Elektroda dodatnia na której w ciekłym roztworze zachodzi proces utleniania
- uwalniane są aniony (jony ujemne). W przypadku akumulatorków, zależnie
od kierunku przepływu prądu (proces ładowania bądź rozładowywania), każda
z dwóch elektrod może odpowiednio pełnić funkcję anody. Elektroda ujemna
jest anodą w czasie rozładowywania.
bateria
W języku potocznym oznacza jedno lub więcej ogniw galwanicznych (elektrochemicznych)
połączonych elektrycznie (szeregowo, równolegle), umożliwiających przyłączenie
do nich innych urządzeń elektrycznych.
bateria alkaliczna
Bateria w której w charakterze elektrolitu stosowany jest roztwór alkaliczny
(zasadowy). Najpopularniejszym tego typu elektrolitem jest wodorotlenek
potasu. Baterie tego typu nie zawierają rtęci ani kadmu.
bateria pierwotna
Bateria, której użyć można jedynie raz. Niemożliwe jest poddanie jej procesowi
ładowania w celu odwrócenia reakcji chemicznych dzięki którym uzyskany został
z niej prąd. Przykładami baterii pierwotnych są baterie cynkowo-węglowe
i alkaliczne. Przeciwieństwem baterii pierwotnej są akumulatory (baterie
wtórne), w których procesy chemiczne zachodzące podczas rozładowania (użytkowania)
baterii są odwracalne.
bateria wtórna
patrz akumulator
czynniki zewnętrzne
Czynniki mogące wpłynąć na efektywność i czas działania baterii - takie
jak temperatura, wilgotność, wibracje, wstrząsy, itp. g the battery.
cykl
W akumulatorach, pojedyncza sekwencja procesów ładowania i rozładowywania
(użytkowania) akumulatora.
czas przechowywania
Czas przez jaki nieużytkowany akumulator może być przechowywany bez nieodwracalnej
utraty swoich właściwości. Długość tego czasu zależy od tego, jak szybko
zachodzą w akumulatorze procesy samorozładowania.
efekt pamięciowy
Wzbudzające wiele kontrowersji zjawisko występujące jakoby w niektórych
typach akumulatorów (np. niklowo-kadmowych). Miałoby ono polegać na zmniejszeniu
się pojemności akumulatora w przypadku, kiedy jego cykl pracy został zakończony
przy niepełnym rozładowaniu.
elektroda dodatnia
Elektroda która w czasie procesu rozładowywania (użytkowania) baterii przyjmuje
elektrony.
elektroda ujemna
Elektroda która w czasie procesu rozładowywania (użytkowania) baterii dostarcza
elektronów.
elektrolit
Substancja umożliwiająca przemieszczanie się jonów w obrębie ogniwa elektrochemicznego.
gęstość energii
Charakterystyczna dla danego systemu elektrochemicznego wielkość, mierzona
w [Wh/m3]. Określa ilość energii którą zdolna jest zmagazynować bateria
w jednostce objętości.
katoda
Ujemna elektroda na której zachodzą procesy redukcji, tzn. kationy (dodatnio
naładowane jony) przyjmują elektrony (ładunki ujemne). W akumulatorach,
każda z elektrod może funkcjonować jako katoda, w zależnoci od kierunku
prądu. Dodatnia elektroda jest katodą podczas normalnej pracy akumulatora
(rozładowywania).
ładowanie
Proces w czasie którego dostarczana z zewnątrz energia elektryczna jest
zamieniana w energię chemiczną magazynowaną w akumulatorze.
ładowanie podtrzymujące
Proces któremu większość ładowarek poddaje akumulatory po zakończeniu ich
ładowania do pełnej pojemności, przeciwdziałający naturalnej tendencji do
samorozładowania akumulatora. W przypadku popularnych akumulatorków (Ni-Cd,
Ni-MH) jest to ładowanie bardzo małym prądem.
ładowarka
Urządzenie dostarczające energii elektrycznej akumulatorom w procesie ładowania.
napięcie
Mierzona w woltach [V] różnica potencjałów pomiędzy elektrodami baterii.
W przypadku ogniw, zależna jest od systemu elektrochemicznego ogniwa. W
przypadku baterii składających sie z kilku ogniw, także od typu połączeń
elektrycznych pomiędzy poszczególnymi ogniwami (szeregowe, równoległe).
napięcie końcowe
Napięcie po osiągnięciu którego zostaje zakończony proces rozładowywania
baterii lub akumulatora.
ogniwo elektrochemiczne
Najmniejsza jednostka wchodząca w skład baterii - składa się z elektrody
dodatniej i ujemnej, separatora i elektrolitu. Przechowuje energię elektryczną
w postaci chemicznej. Pojemność ogniwa jest zależna od jego rozmiaru, natomiast
napięcie ogniwa - od elektrochemicznego typu ogniwa. Wszystkie ogniwa zdolne
są do przekształcania energii chemicznej w elektryczną, niektóre (akumulatory)
- również do przekształcania dostarczanej im energii elektrycznej w chemiczną
(ładowanie).
pojemność (C)
Pojemność baterii, mierzona w amperogodzinach [Ah]. Bateria o pojemności
1Ah jest w stanie dostarczać prądu o natężeniu 1A przez godzinę, prądu o
natężeniu 0,5A przez dwie godziny, itp. Prąd ładowania/rozładowania dla
akumulatorów często wyrażany jest w wielokrotnościach C - np. prąd 0.1C
dla akumulatora o pojemności 1.4Ah (1400mAh) to 140mA.
rozładowywanie
Proces w którym energia chemiczna zmagazynowana w baterii zamieniana jest
w energię elektryczną.
samorozładowywanie
Proces w którym bateria traci przechowywaną energię mimo braku podłączenia
do obwodu zewnętrznego, powodowany zachodzącymi w niej reakcjami chemicznymi.
separator
Izolator elektryczny, oddzielający elektrody wewnątrz ogniwa elektrochemicznego.
system elektrochemiczny
Budowa i składniki chemiczne wchodzące w skład ogniwa, decydujące o jego
parametrach.
żywotność
Określa trwałość akumulatora - podawana jest zazwyczaj w cyklach pracy.
Ogólnie, żywotność w znacznym stopniu zależy od warunków eksploatacji akumulatora.
|
